ตำนานพญานาค และความเชื่อ

Home / เรื่องผีๆ / ตำนานพญานาค และความเชื่อ

พญานาคเป็นสัญลักษณ์ของน้ำ จึงปรากฏความเชื่อเรื่อง พญานาคที่เกี่ยวกับน้ำไว้ในด้านต่างๆ

ในตำนานสิงหนวัติ กล่าวว่า เมื่อเจ้าเมืองสิงหนวัติ อพยพคนมาจากทางเหนือ
พญานาคได้แปลงกายมาช่วยชี้ที่ตั้งเมืองใหม่ และขอให้เจ้าเมืองปฏิบัติตนอยู่ในทศพิธราชธรรม
พอตกกลางคืน ก็ออกมาช่วยสร้างคูเมือง 4 ด้าน เป็น เมืองนาคพันธุ์สิงหนวัติ
ต่อมาเมื่อยกทัพปราบเมืองอื่นได้ และรวมดินแดนเข้าด้วยกัน จึงเปลี่ยนชื่อเป็น แคว้นโยนกนาคราช

ณ ปราสาทพนมรุ้ง ก็มีพญานาคประดับตกแต่งอยู่รอบตัวปราสาท และยังมีสระน้ำ 4 ด้าน รอบปราสาท
ตามความเชื่อของคนสมัยโบราณ นั้นพญานาค จะมีความหมายเป็นอย่างอื่นไม่ได้นอกจากน้ำ
อย่างการสร้าง ศาสนสถานไม่ว่าจะเป็นอุโบสถ ก็จะมีนาคที่ราวบันได ซึ่งตามความเชื่อ
การสร้างต้องสร้างกลางน้ำ เพื่อให้ดูเหมือนว่าศาสนสถานนั้นลอยอยู่เหนือน้ำ แต่ก็ไม่ต้องสร้างจริงๆ
เพียงแต่ใช้ พญานาคเป็นสัญลักษณ์ไว้ และที่ปราสาทพนมรุ้ง จังหวัดบุรีรัมย์ ก็ทำเช่นเดียวกัน

พญานาคยังมาเกี่ยวกับชีวิตมนุษย์อีก โดยอยู่ในราศีเกิด อย่างนักษัตรปีมะโรง
ที่มีความหมายถึง ความยิ่งใหญ่และพลังอำนาจ ที่มี พญานาค เป็นสัญลักษณ์

ตำนานพญานาค

ตำนาน พญานาคให้น้ำ ในพระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ วันพืชมงคล
ด้วยความที่ นาคเป็นสัญลักษณ์แห่งน้ำ ดังนั้น คำเสี่ยงทาย จะทำนายถึง
ปริมาณของน้ำและฝนที่จะตกในแต่ละปีเพื่อใช้ในการเกษตร จึงเรียกว่า “นาคให้น้ำ”
จำนวนนาคให้น้ำมีไม่เกิน 7 ตัว ถ้าปีไหนอุดมสมบูรณ์มีน้ำมากเรียกว่า
“นาคให้น้ำ 1 ตัว” แต่หากปีไหนแห้งแล้งเรียกว่าปีนั้น “มีนาคให้น้ำ 7 ตัว”

จะวัดกลับกันกับจำนวนนาค ก็คือที่น้ำหายไป เกิดความแห้งแล้งนั้นก็เพราะ
พญานาคเกี่ยงกันให้น้ำ แต่ละตัวจึงกลืนน้ำไว้ในท้องไม่ยอมพ่นน้ำลงมา

ในประติมากรรมไทย มักจะเห็นสัญลักษณ์ที่เกี่ยวกับ พญานาคได้เสมอ
ในงาน จิตรกรรม ประติมากรรม และหัตถกรรม นาคเป็นส่วนประกอบที่สำคัญ
ทางสถาปัตยกรรม โดยเฉพาะตามอาคารวัดต่างๆ หลังคาอาคารที่สร้างขึ้น
สำหรับสถาบันพระมหากษัตริย์ และสถานบันศาสนสถาน ตามคตินิยมที่ว่า
พญานาคยิ่งใหญ่คู่ควรกับสถาบันอันสูงส่ง เช่น นาคสะดุ้ง ที่ทอดลำตัวยาวตามบันได

นาคลำยอง ซึ่งเป็นป้านลม หลังคาโบสถ์ ที่ต่อเชื่อมกับนาคสะดุ้ง
นาคเบือน นาคจำลอง และนาคทันต์ คันทวยรูปพญานาค
อีกทั้งยังเป็นโขนเรือ (หัวเรือ) ในขบวนเรือกระบวนพยุหยาตราชลมารค
ในพระราชพิธีอีกด้วย อันได้แก่ เรือพระที่นั่งอนันตนาคราช และเรือพระที่นั่งอเนกชาติภุชงค์

ขอบคุณแหล่งที่มา : https://th.wikipedia.org/wiki/นาค